هر جا صحبت از ازدواج و تشكيل خانواده میشود، بحث مهريه و اقسام آن نيز مطرح میشود و امروز شايد يكی از مهمترين مفاهيم حقوق خانواده همين مساله باشد.
چه چيز را میتوان به عنوان مهر قرار داد؟
۱-هر چيزی را كه ماليت داشته و قابل تملك نيز باشد ، میتوان مهر قرار داد. مهر بايد بين طرفين تا حدی كه رفع جهالت آنها بشود، معلوم باشد.
۲- چه موقع زن مستحق مهريه میشود؟
به مجرد عقد ، زن مالك مهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی كه بخواهد در آن بنمايد. (آييننامهی اجرايی)
۳- قراردادن مدت برای مهر صحيح است يا خير؟
برای تاديه تمام يا قسمتی از مهر میتوان مدت يا اقساطی قرار داد.
زن میتواند تا مهر به او تسليم نشده، از ايفای وظايفی كه در مقابل شوهر دارد، امتناع كند مشروط بر اينكه مهر او حال باشد و اين امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.
-۴ وضعيت مهر در نكاح منقطع چه صورت است؟
درنكاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است.
در نكاح منقطع ، موت زن در اثنای مدت ، موجب سقوط مهر نمیشود.
-۵ مهر المتعه و مهر المثل چيست؟
مهرالمتعه، مهری است كه برای تعيين ميزان آن ، حال مرد از حيث غنا و فقر ملاحظه میشود و در صورتیكه مهر درعقد ذكر نشده باشد و شوهر قبل از رابطهی زناشويی و تعيين مهر، زن خود را طلاق دهد، زن مستحق مهرالمتعه است و اگر بعد از آن طلاق دهد ، مستحق مهرالمثل خواهد بود.
مهرالمثل مهری است كه برای تعيين آن ، بايد حال زن از حيث شرافت خانوادگی و ساير صفات و وضعيت او نسبت به اماثل و اقران و اقارب و همچنين معمول محل و غيره درنظر گرفته شود و در صورتیكه در نكاح دائم ، مهر ذكر نشده يا عدم مهر شرط شده باشد و قبل از تراضی بر مهر معين بين آنها رابطهی زناشويی برقرار شود، زوجه ، مستحق مهرالمثل خواهد بود . همچنين در صورت جهل زن به فساد و نكاح و وقوع نزديكی و جايی كه مهر المسمی مجهول باشد يا ماليت نداشته باشد ، نيز ، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود.
-۶ فوت شوهر چه تاثيری بر مهر دارد؟
اگر يكی از زوجين ، قبل از تعيين مهر و قبل از رابطهی زناشويی بميرد، زن مستحق هيچگونه مهری نيست.
« آيين نامه اجرايی قانون الحاق يك تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی »
ماده ۱- چنانچه مهريه وجه رايج باشد مرجع صالح بنا به درخواست هر يك از زوجين ميزان آن را با توجه به تغيير شاخص قيمت سال زمان تاديه نسبت به سال وقوع عقد محاسبه و تعيين مینمايد.
تبصره: در صورتیكه زوجين در حين اجرای عقد در خصوص محاسبه و پرداخت مهريه وجه رايج به نحو ديگری تراضی كرده باشند، مطابق تراضی ايشان عمل خواهد شد.
ماده ۲- نحوه محاسبه مهريه وجه رايج بدين صورت است: متوسط شاخص بها در سال قبل تقسيم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد ضربدر مهريه مندرج در عقدنامه.
ماده۳- در مواردی كه مهريهی زوجه بايد از تركه زوج متوفی پرداخت شود تاريخ فوت مبنای محاسبه مهريه خواهد بود
ماده۴- بانك مركزی جمهوری اسلامی ايران مكلف به انجام موارد زيرمیباشد: الف: شاخصهای بهای سالهای قبل از اجرای اين قانون را تهيه و در اختيار قوه قضاييه قرار دهد.
ب: شاخص مربوط به هر سال را به طور ساليانه حداكثر تا پايان خرداد ماه تهيه و به قوه قضاييه اعلام نمايد.
ماده ۵- دادگاهها و ادارات ثبت اسناد و املاك موظفند در محاسبه ميزان مهريه وجه رايج مطابق ماده ۲ و در تعيين تغيير شاخص قيمت مهريه بر اساس شاخصهای مقرر در ماده ۴ اين آييننامه اقدام نمايند .
ماده ۶- در صورتیكه زوجه برای وصول مهريه به دادگاه صالح دادخواست تقديم نمايد، هزينه دادرسی به ميزان بهای خواسته بر اساس مهرالمسمی با زوجه است و در صورت صدور حكم به نفع وی زوج علاوه بر پرداخت مهريه طبق ضوابط اين آييننامه مسوول پرداخت هزينهدادرسی به مقدار مهرالمسمی و ابطال تمبر به ميزان مابهالتفاوت خواهد بود.
ماده ۷- درصورتیكه زوج تقاضای صدور اجازه طلاق نمايد، دادگاه مكلف به تعيين تكليف مهريه بر اساس اين آيين نامه و بر طبق ضوابط ومقررات خواهد بود.
