|
آداب و رسوم:
شامل نوروز خواني ، چهارشنبه سوري ، عيد نوروز ، جشن نوروز ماه ، مراسم تيرماه سيزده ، آئين سنتي ۲۶ عيد ماه ، مراسم ورف چال (چاه برف)، شب يلدا ، مراسم ماه محرم ، آداب ماه رمضان ، عيد غدير ، عيدقربان ، مراسم بارش باران ، گرفتن ماه و خورشيد ، گهواره بندي ، دندان سري كودك ، مراسم ازدواج ، نحوه خواستگاري و شب حنابندان را مي توان نام برد. چكه سماع و دستمال سماع از رقص هاي سنتي مازندران است. انواع بازي ها : آغوزكا يا گردو بازي، چليك ماركا ، رزين كا ، ريسمان بازي . كشتي لوچو ، گاو جنگي ، سوچلا يا شكار در آب بندان ، صيد سنتي دوما از تفريحات و بازيهاي محلي مازندران است. هنرهاي سنتي: صنايع چوبي ، حصير بافي ، نمدبافي ، جاجيم بافي، جوراب بافي، موج بافي ، پارچه بافي ، كيف يا چنته لفور ، سفالگري ، گليم بافي همراه با ساير محصولات صنايع دستي را می توان در مسير جاده هاي اصلي به ويژه شهرهاي توريستی مي توان خريداري نمود.
موسيقي مازندران:
گستره موسيقي مازندران تا حوزه هاي سمنان و دامغان و گرگان نيز مي رسد. موسيقي مناطق مركزي برپايه اصيل ترين و كهن ترين نغمه ها و ملوديهاي چوپاني شكل گرفته است. محور اصلي موسيقي اين بخش از سوي پنج مقام آوازي وزين و پرقدمت يعني طبري بلند ، طبري كوتاه ، كتولي بلند، كتولي كوتاه و كل حال و تعداد زيادي قطعه ساز چوپاني است ، مهمترين ساز در موسيقي شرق مازندران، دو تار است۰۰۰ كه ريشه در موسيقي تركمني و شمال خراسان دارد. سازهاي رايج موسيقي غرب مازندران تا گيلان ، بيشتر با سازهاي ني و دهل مي باشد. طالب طالبا در مايه سه گاه درآمد، اميري در مايه عشاق دشتي، كشتي مقوم در مايه درآمد افشاري ، عروس سوار كردن ، چوسما در رقص چوبي ، عزيز و نگار در گوشه دستگاه دشتي معروفترين آهنگ هايي است كه نواخته مي شود.
چند ضرب المثل محلي: ـ او خورني سرچشمه جم بخور ـ كوه ر پله پله بالا شونه ـ وچه عزيز ، ادب عزيزتر ـ گت كه شونه دار سر ، كچيك شونه خال سر ـ گل خواني بئيري ، دماوند سر گل بئير ـ مه ريش هارش ، حنا بكش
اميرخواني و اميري پازواري: مازندرانيها رباعي هاي منسوب به اميري پازواري و دو بيتي هاي شاعران گمنام ديگر را به ترتيب اميري و طوري مي نامند. اميري چون همه آوازهاي مازندراني ‹‹ تك تمي ›› است. كلمات و جملاتي چون ‹‹علي جان›› و ‹‹ اي جان جان›› و ۰۰۰ از اين دسته مي باشد. آواز اميري را معمولاً با همراهي ‹‹ لله ›› ( نوعي ني) مي خوانند و گاهي هم از سازهاي ديگر مانند كمانچه و دوتار بهره مي جويند. اميري پازواري يا شيخ العجم اميرمازندراني ، شاعري دلسوخته و از ميان مردم برخاسته بود. همه او را پازواري از نواحي بابل مي دانند، برخي او را معاصر امير تيمور و بعضي هم زمان شاهان صفوي مي شناسند.
غذاها و بازارهای محلي مازندران:
از چند نمونه از غذاهاي محلي مي توان آغوزمسما ، ترشي ترشو ، دوپتي ، اسپناساك ، آش كدو ، دو آش ـ ترش آش ، نازخاتون ، اسفناج مرجي، كهن انار، قليه ، خورشت آلو را نام برد. از انواع نان و شيريني آغوزنون ، پشت زيك ، پيس گندله ، قماق ، كماج ، رشته به رشته ، تهيه شكر قرمز از نيشكر ، انواع شربت ، ترشي و مربا را مي توان به آن اضافه نمود...انواع بازارهای محلی در روزها و شهر های مختلف نيز قابل توجه است.
گاه شمار طبري:
براساس منابع تاريخي ، آغاز سال طبري سال ۳۱ هـ . ق. است. با مرگ يزدگرد سوم آخرين پادشاه ساساني در اين سال ، اسپهبد « گيل ژاماسپي» پادشاه طبرستان برابر آئين نياكان خود پرچم استقلال برافراشت. از آن زمان تاريخ نوين مازندران با ظهور و گسترش آئين مقدس اسلام در اين قسمت از سرزمين ايران آغاز شد. در تقويم طبري همه ماهها ۳۰ روز و يكسال طبري ۳۶۰ روز است كه پنج روز به حساب نمي آورند. مردم در اين روز (اول تا پنجم فروردين) را در دامان طبيعت وفراغت و استراحت مي پردازند. هر چهار سال يكبار يعني سال كبيسه « پتك روز » بجاي ۵ روز، ۶ روز محاسبه مي گردد. كه به آن شيشك مي گويند. تاريخ طبري چهار فصل دارد و نخسين روز از فردينه ماه ، برابر با سوم مرداد شمسي است. نامهاي ماههاي طبري شامل : فردينه ماه ، كرچه ماه ، هر ماه ، تير ماه ، ملار ماه ، شروينه ماه، مير ماه ، دونه ماه (ايام پتك يا شيشك (گاهنبار) ، اركه ماه ، د ماه ، وهمنه ماه و نوروزماه است
|